Filosofische bezinning op de (oosterse) Orthodoxie in geloof, spriritualiteit en liturgie

Welkom bij de site voor Filosofische bezinning op de (oosterse) Orthodoxie in geloof, spriritualiteit en liturgie

H

et orthodoxe geloofsonderricht in de verschillende parochies zal in de toekomst vermoedelijk plaats vinden d.m.v. één van de vertalingen van de Franse familiecatechisnus "De levende God" ("Dieu est vivant") geschreven door een equipe van orthodoxe christenen. De Nederlandse uitgave is in principe gereed, maar ligt als concept nog bij onze eigen orthodoxe uitgeverij. Het eerste hoofdstuk en het eerste deel behandelt zoals te verwachten is, de schepping en direct wordt gezegd dat God in eerste instantie alles uit het niets schiep. Hier begint al direct het denken. Want hoe moet ik dat begrijpen: 'scheppen uit het niets'? De ene vraag leidt direct naar de andere. En de ene oplossing kan diametraal tegenover een andere komen te staan, totdat ik beide oplossingen zozeer in hun betekenis doorgrond dat ik zie hoe zij met elkaar samenhangen.

Duidelijk is dat voor veel mensen het openbaringsgeloof pas persoonlijk doorleefd wordt, als ook het filosofisch denken daar een licht op werpt. De vragen die de openbaring in schrift en traditie ons stelt kunnen heel existentieel zijn en daar de bijbel geen naslagwerk is, zal er toch ook nagedacht moeten worden. De grondslag van de artikelen op deze website is de hartstocht om door filosofische reflectie het gat te dichten dat er bestaat tussen het zijn en de Zijnde. De Zijnde is hier de Persoon van God, die in zijn openbaring naar ons toe, Zichzelf en ook ons in de vrijheid stelt, om steeds weer op een andere manier onszelf te zijn. Naast de Zijnde, wiens naam is: Ik zal er zijn (Ex. 3:14), de ons in zijn openbaring bekend gemaakte Persoon van God, is er ook het zijn, dat aan de uit Hem weggevallen schepping ten grondslag ligt. Deze schepping is die omvattende wetmatige structuur van dingen en zaken, waarvan ik zelf ook deel uitmaak. Hierin heerst strikt genomen onvrijheid, want ieder van ons wordt door de ander vastgepind op zijn maatschappelijke positie, op het ons toegedichte onveranderlijke karakter en verwachtingspatroon. Als wij dat laten gebeuren, worden wij ook zelf een ding of zaak. Maar nu blijkt dat het Zijn — met een hoofdletter — evenzeer God is, omdat Hij van het Zijn uit als de Zijnde Zichzelf overstijgt in creativiteit, waardoor de wetmatigheid der natuur bijvoorbeeld gebruikt kan worden om mensen te genezen en om op allerlei manieren kunst voort te brengen, die ons vertroost. Als de schoonheid der natuur waarin wij opgaan, plotseling overgaat in ellende en lelijkheid door diezelfde wetmatigheid van het zijn, die wij juist zo mooi vonden, dan kan daar een creatieve geloofsovergave zijn, waardoor de Zijnde ons zien en beleven richt op de voleinding, de dag–zonder-avond, de altijd durende tijd van de wederkomst van Christus, waarin alles goed zal zijn . Wij zien wat er aan schoonheid overblijft dan als een voorafbeelding van deze voleinding.

Dan is daar tenslotte nog de intuïtie waardoor de God-buiten-mij, de God die zich openbaart, als waarheid herkend kan worden door de God-in-mij. De openbaring van God in Christus kan dus een intuïtieve herkenning oproepen, omdat zich in het hart de verborgen zin bevindt, waardoor de zingeving-door-het-geloof kan plaats vinden.

Artikelen op deze site zijn onderverdeeld in de categoriëen geloofsbezinning, spiritualiteit en liturgie. U kunt inspelen op de inhoud middels het zenden van een reactie op het artikel naar het e-mailadres van deze site: info@orthodoxfilosofischebezinning.nl.

Met groet,
Adelbert Roessingh